Po tym poradniku samodzielnie sprawdzisz, do jakiej podsieci należy adres i które adresy możesz przypisać urządzeniom. Na przykład z zapisu 192.168.1.70/26 wyznaczysz sieć 192.168.1.64, broadcast 192.168.1.127 i zakres hostów .65–.126. Broadcast to ostatni adres typowej podsieci IPv4, używany do rozgłaszania, a host oznacza tu interfejs urządzenia, któremu można przypisać adres. Podsieć to wspólny, ciągły blok adresów, a prefiks po ukośniku określa jego wielkość. Adres IPv4 ma 32 bity; tutaj pierwszych 26 bitów identyfikuje blok, a pozostałe 6 rozróżnia adresy w środku. Poradnik opiera się na specyfikacji IPv4 RFC 791, bezklasowym adresowaniu RFC 4632 i bieżącym rejestrze IANA.
Adres, maska i prefiks
Cztery oktety mają po 8 bitów i wartości od 0 do 255. 192.168.1.10 to binarnie 11000000.10101000.00000001.00001010. Ciągła maska składa się z jedynek, a potem wyłącznie zer; liczba jedynek jest długością prefiksu.
| Prefiks | Maska | Wszystkie adresy | Typowe adresy hostów |
|---|---|---|---|
| /24 | 255.255.255.0 | 256 | 254 |
| /26 | 255.255.255.192 | 64 | 62 |
| /30 | 255.255.255.252 | 4 | 2 |
| /31 | 255.255.255.254 | 2 | 2 na łączu punkt-punkt |
| /32 | 255.255.255.255 | 1 | 1 pojedynczy adres |
Dla typowej podsieci od /0 do /30 liczba wszystkich adresów wynosi 2^(32 − prefiks). Pierwszy jest adresem sieci, ostatni broadcastem, a pozostałe można zwykle przypisać hostom. Prefiks nie wskazuje bramy; pierwszy lub ostatni adres hosta to tylko konwencja administratora.
Przykład /24
Dla 192.168.1.10/24 osiem bitów pozostaje poza prefiksem. Sieć to 192.168.1.0, broadcast 192.168.1.255, a typowy zakres hostów 192.168.1.1–192.168.1.254.
Obliczenie 192.168.1.70/26 krok po kroku
/26pozostawia 6 bitów, więc blok ma2^6 = 64adresy.- Maska to
255.255.255.192; krok w ostatnim oktecie wynosi256 − 192 = 64. - Granice bloków to 0, 64, 128 i 192. Liczba 70 mieści się w bloku 64–127.
- Sieć to
192.168.1.64, broadcast192.168.1.127, a hosty.65–.126.
To samo daje operacja AND: 70 AND 192 = 64. Możesz sprawdzić wynik w kalkulatorze IPv4.
Wyjątki /31 i /32
RFC 3021 pozwala użyć obu adresów bloku /31 jako końców łącza punkt-punkt; nie wydziela się wtedy osobnego adresu sieci ani skierowanego broadcastu. /32 opisuje jeden adres, np. trasę hosta lub loopback. Nie stosuj do nich bezmyślnie reguły „minus dwa”.
Adresy prywatne i specjalne
RFC 1918 definiuje 10.0.0.0/8, 172.16.0.0/12 i 192.168.0.0/16. Prywatność adresu nie jest mechanizmem bezpieczeństwa. NAT (Network Address Translation) tłumaczy adresy między sieciami, ale nie wynika z maski. IANA wyróżnia też m.in. shared space 100.64.0.0/10, loopback 127.0.0.0/8, link-local 169.254.0.0/16, dokumentacyjne 192.0.2.0/24, 198.51.100.0/24 i 203.0.113.0/24 oraz multicast 224.0.0.0/4. „Nieprywatny” nie zawsze znaczy globalnie osiągalny.
Miejsca, które warto sprawdzić
- Zapisz prefiks razem z adresem — bez niego nie da się jednoznacznie wyznaczyć podsieci i nie warto zakładać /24.
- Rozróżnij adres interfejsu od granicy bloku:
192.168.1.70/26leży wewnątrz sieci192.168.1.64/26. - Użyj podanego prefiksu zamiast historycznych klas A/B/C, które nie wyznaczają współczesnej maski.
- Sprawdź rolę wildcardu. Dla ciągłej maski /26 jest to
0.0.0.63; wildcard służy do porównywania bitów, nie jest maską ani adresem broadcast.
IPv4 jako BIN, HEX i liczba dziesiętna
Adres 203.0.113.9 to 11001011.00000000.01110001.00001001 w zapisie binarnym i 0xCB007109 w szesnastkowym. Jako jedna liczba bez znaku ma wartość 203 × 256³ + 0 × 256² + 113 × 256 + 9 = 3405803785. Wagi wynikają z ośmiu bitów każdego oktetu. To różne zapisy tych samych 32 bitów; konwersja nie nadaje adresowi nowej maski ani roli w sieci. Sprawdź je w konwerterze IPv4 na DEC, HEX i BIN.
Dalsze ćwiczenia: CIDR i agregacja oraz planowanie VLSM.